Aarde, vuur, water en lucht in Sarajevo
Gele sneeuw. Antonije ?alica. (uitg. Meulenhoff, 199 pag.) 
Briljante en bij vlagen geniale roman, die je gekluisterd aan je stoel, in ??n keer uitleest. Aan ?alica’s stijl is te zien dat hij filosofie en literatuurwetenschap studeerde, regisseur en dichter is. ‘Gele sneeuw’ is po?tisch, beschouwend en beeldend. De toon waarop ?alica het alledaagse en culturele bestaan in het onder vuur liggende Sarajevo beschrijft, werkt meesterlijk in het voelbaar maken van het bizarre, wankele leven in de gewelddadige stad, in het voormalige Joegoslavi? in 1992. De ik-figuur doet uit de doeken hoe hij, zijn vrouw, kind, familieleden en vrienden zich aan het dagelijkse leven proberen aan te passen onder de constante doodsdreiging van sluipschutters en inslaande mortiergranaten. Zo beschrijft de auteur hoe hij en zijn kompanen het toneelstuk Romeo en Julia van Shakespeare op de planken brengen. Cultuur als wapen in de overlevingsstrijd. ?alica spiegelt ons in een filosofische schoonheid voor, vol grimmige werkelijkheid, wat bijvoorbeeld de dagelijkse waarde is van water, vuur, aarde en lucht,in een stad waarin aan alles tekort is, behalve aan kogels en doden. Lees ??n roman over het conflict op de Balkan, lees: ‘Gele sneeuw’.

De associatieve stijl van ?alica versterkt de inhoud van het boek: leven van de hand in de tand in een belegerde stad vol geweld, dood en bloed. Prachtig po?tische zinnen doen daar een schepje bovenop en cre?ren tegelijkertijd afstandelijkheid, alsof de verteller boven de dagelijkse ellende uitstijgt. In de wanorde van geweld wordt in de stad een kunstwerk geschapen: het instuderen, produceren, artistiek invullen en uitvoeren van een toneelstuk. Het is niet toevallig dat Romeo en Julia wordt gekozen. Met dit magische liefdesverhaal vol dood en geweld in het middeleeuwse Verona, trekt ?alica een parallel met zijn stad Sarajevo. Ook hier staan clans tegenover elkaar, waarvan hij niet begrijpt wat hen zo polariseert.

De andere verhalen over het leven in de stad, zijn hoogstaande literaire, beschouwende verslagen van de werkelijkheid. Bijvoorbeeld over de wijze waarop de mens in noodsituaties zijn grenzen van wat wel en geen comfortabel leven meer is, steeds verlegt. Of hoe de constante dreiging van sluipschutters elke beweging bewust be?nvloedt. Schokkend is wat ?alica vertelt over hoe hij twee mannen iets ziet vinden op een brug en het vervolgens over de reling in de rivier werpen. Of hoe hij in onwetendheid de heuvel afloopt naar de markt en mensen als zombies tegenkomt, die tegen hem zeggen dat hij daar niet meer zal aantreffen wat hij zoekt.

Onvergetelijk is het verhaal over de dood van Tito, waarmee ?alica zijn roman afsluit, maar waarmee hij eigenlijk het boek had willen beginnen. Op onvoorspelbare, anekdotische wijze vertelt ?alica over de oorzaak van de burgeroorlog. Hij legt dit puntgaaf vast in verhaal van het samenzijn van een scholier en een leraar aan het gymnasium op 1 mei..
‘Gele sneeuw’ is een onnavolgbaar meesterstuk van een groot kunstenaar, vol filosofische schoonheid die de grimmige ondertoon des te luider maakt. Een meeslepend, strak gecomponeerd, aangrijpend boek.

Laurens

Antonije ?alica is in 1993 uitgeweken naar ons land. Hij woont in Amsterdam. Voor enkele van zijn films kreeg hij prijzen.
14 september 2005
Hee, boeiend!
door Peet, 21 september 2005, 14:05
er was eens een meisje die krachte had van water en jonge had een vuur en een meisje had aarde en een jonge lucht se waaren zoo blij dat hun krachte hadden zoo als hun willen leven einde
door ikram, 16 april 2008, 13:07
Waarom de ServiŽrs demoniseren en een oorlog tegen ServiŽ beginnen op grond van vervalst Engels “bewijsmateriaal” door ITN? En waarom wordt dit allemaal jarenlang angstvallig doodgezwegen?Franse VN-militairen hebben constateren dat Bosnische moslim soldaten de sluipschutters zijn geweest,[opereerden vanaf het dak van het voormalig parlement, dat in handen is van het Bosnische moslim-leger] die herhaaldelijk en maandenlang geschoten hebben op hun eigen burgers in Sarajevo in een poging om met schokkende beelden de internationale steun te verkrijgen voor harder optreden tegen de Serviers.Serviers vanuit de heuvels rondom Sarajevo terugschoten nadat ze zelf door de moslimstrijdkrachten in de stad onder vuur waren genomen."Uit scholen en ziekenhuizen" nog wel.Het waren de troepen van de moslims , die commandoposten en sluipschutters stationeerden in scholen, ziekenhuizen en het museum van Sarajavo. Als de Servische troepen het vuur van deze troepen beantwoordden, 'werden Serviers ervan beschuldigd in wilde weg op Sarajevo te schieten.Bosnische moslims soldaten verstopt achter eigen burgers in Sarajevo.Moslim strijders blijken aansprakelijk te zijn voor aanslagen op burgers die de afgelopen jaren de wereld deden schokken, zoals de geruchtmakende aanslagen op een rouwstoet op een kerkhof, op een wachtrij bij een bakker en op bezoekers van een markt in Serajevo.Denk maar aan de 'mortiergranaat' op de Makale markt in Serajevo in begin 1995 die 49 doden veroorzaakte, na forensisch taktisch onderzoek bleek het een bom geplaatst door de Bosniers zelf. Markale bloedbad was veroorzaakt door een op afstand bediende bom!De opdrachtgever van deze misdaad: waarschijnlijk Izetbegovic zelf of vice-president Ejup Ganic. Hun doel was de Navo in te zetten in het conflict met de Serviers.
door Max, 1 juni 2011, 17:36