
De duivel in het dorp
De lammeren gods. Yasmina Khadra. (uitg. Atlas, 224 p.)

In mooie metaforen, realistische dialogen en een vloeiende vertelstijl bouwt Khadra een beeld van een dorpsgemeenschap op het platteland van Algerije. Onderlinge relaties, verwantschappen, wensen en ambities, armoede, afgunst, liefde geweld en uitbuiting kenmerken de sociale omstandigheden in Ghachimat. Totdat moslimfundamentalisten meer en meer aanhang verwerven. Het gezapige, tamelijke goedmoedige dorp met zijn veelal a-politieke bevolking krijgt daarmee de duivel op bezoek, die het bewoneraantal gestaag decimeert.
De auteur Khadra past een veelgebruikt literair proc?d? toe door zijn roman rond de helft ervan een andere sfeer te geven. In het eerste deel schetst hij het wel en wee van het dorp en de mensen erin. Het tweede deel scharniert op de helft in een beschrijving van wat de fundamentalistische moslims aan dood en verderf zaaien. Willekeurige dorpsbewoners wordt de keel doorgesneden. Kinderen, vrouwen, zelfs dieren worden niet ontzien. Ghachimat is voor alle bewoners een hel geworden. Ze bezwijken onder de moslimterreur. Khadra vermijt zich weinig in details van de gewelddadigheden, maar zijn proza is in alle koelbloedigheid soms kokend.

Het hele boek dient als ??n grote metafoor voor de maatschappelijke werkelijkheid van Khadra’s land, in de wurggreep gehouden door de niets ontziende moslimfundamentalisten, die via de hel hun eigen hemel op aarde willen scheppen. Yasmine Khadra heeft de menselijke handelingen en de politieke achtergrond subtiel in elkaar verweven.. Ogenschijnlijk kiest hij geen partij. Begrijpelijk lijken soms de handelingen van de moordenaars als hij ze theorie?n over hun drijfveren uit de doeken laat doen. Ook de gelatenheid en aanvankelijke apathie en onwil van de dorpsbewoners zich niet teweer te stellen, wekken begrip. Hun angst is te voelen. Khadra laat zich in zijn boek niet verleiden tot boodschapperij. Zijn roman zelf zegt voldoende over wiens kant hij kiest.
De lammeren gods ligt momenteel bij boekhandel De Slegte.
5 september 2004